Zavqiy

1853 – 1921 · Qo‘qon

Obidjon Zavqiy — Muqimiyning zamondoshi, do‘sti va hajviy she’riyatdagi safdoshi.

Qo‘qonda hunarmand oilasida tug‘ilgan, umri davomida og‘ir moddiy sharoitda yashagan. Bu tajriba uning she’riyatiga bevosita ko‘chgan: u kambag‘allik haqida chetdan turib emas, ichdan yozgan.

Hajviyoti

Zavqiy she’rlarining nishoni — boylar, sudxo‘rlar, poraxo‘r amaldorlar. Uning «Ajab zamona», «Fasli navro‘zi jahon» singari asarlarida o‘z davri jamiyatining keskin manzarasi chizilgan.

Muqimiy bilan birgalikda ular Qo‘qonda adabiy davra tashkil qilishgan; bu davra atrofida demokratik ruhdagi shoirlar to‘plangan.

Uslubi

Zavqiy tili juda jonli — xalq maqollari, iboralari, ko‘cha nutqi she’rga erkin kiradi. U mumtoz aruz vaznida yozsa-da, mazmun butunlay zamonaviy edi.

Meros

Zavqiy ijodi uzoq vaqt Muqimiy soyasida qolgan. Aslida esa u o‘zbek hajviy she’riyatining mustaqil va o‘ziga xos ustasi — XIX asr oxiri Farg‘ona vodiysi hayotini o‘rganmoqchi bo‘lgan har bir kishi uchun birlamchi manba.