Avaz O‘tar

1884 – 1919 · Xiva

Avaz O‘tar o‘g‘li — Xiva adabiy maktabining so‘nggi buyuk vakili va ayni paytda o‘zbek ma’rifatparvar she’riyatining eng yosh ovozlaridan biri.

Xivada hunarmand oilasida tug‘ilgan. Iste’dodi erta ko‘rinib, o‘n besh yoshidayoq shoir sifatida tanilgan. Komil Xorazmiy uning ustozi bo‘lgan.

Ikki qanotli ijod

Avaz ijodi ikki yo‘nalishda kechgan. Bir tomondan u mumtoz g‘azal an’anasini davom ettirgan — Navoiy va Ogahiy yo‘lida.

Ikkinchi tomondan — va aynan shu bilan u ajralib turadi — ochiq ijtimoiy she’rlar yozgan: jaholatni, xurofotni, hukmdorlar zulmini qoralagan, maktab va ilmni targ‘ib qilgan. Bu she’rlar uni jadidchilik harakatiga yaqinlashtirgan.

Til masalasi

Avaz ona tilining sofligi va nufuzi haqida kuyunib yozgan shoirlardan. Uning til haqidagi she’rlari bugun ham keng iqtibos qilinadi.

Erta o‘lim

Shoir atigi 35 yoshida vafot etgan. Qisqa umriga qaramay, u devon qoldirgan va o‘zbek she’riyatida mumtoz an’anadan yangi davr adabiyotiga o‘tish ko‘prigini qurgan ijodkor sifatida baholanadi.